۱۱۳

الميزانُ فِي الأكلِ

۶۹۲.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :كُلْ وَ أنتَ تَشْتَهِي ، وَ أمْسِكْ وَ أنتَ تَشْتَهِي . ^۱

۶۹۳.الإمامُ عليٌّ عليه السلام :لا تَرْفَعْ يَدَكَ مِنَ الطَّعَامِ إلاّ وَ أنْتَ تَشْتَهِيهِ ، فَإنْ فَعَلْتَ ذلِكَ فَأنْتَ تَسْتَمْرِئُهُ . ^۲

۶۹۴.الإمامُ الرِّضا عليه السلام :مَنْ أَخَذَ مِنَ الطَّعَامِ زِيَادَةً لَمْ يَغْذُهُ ، وَ مَنْ أخَذَهُ بِقَدْرٍ لاَ زِيَادَةَ عَلَيْهِ وَ لاَ نَقْصَ فِي غِذَائِه نَفَعَهُ ؛ و كَذلكَ المَاءُ ، فَسَبِيلُهُ أنْ تَأخُذَ مِنَ الطَّعَامِ كِفَايَتَكَ فِي أيَّامِهِ . وَ ارْفَعْ يدَيْكَ مِنْهُ وَ بِكَ إلَيْهِ بَعْضُ القَرَمِ ، وَ عِنْدَكَ إليهِ مَيْلٌ ؛ فإنَّهُ أصْلَحُ لِمِعْدَتِكَ وَ لبَدَنِكَ ، وَ أزْكى لِعَقْلِكَ ، وَ أخَفُّ لِجِسْمِكَ . ^۳

۶۹۵.عنه عليه السلام :مَنْ أرادَ أنْ يَكُونَ صَالِحا خَفِيفَ الجِسْمِ (وَ اللّحْمِ) فَلْيُقَلِّلْ مِنْ عَشائِه بِاللَّيْلِ . ^۴

۱۱۴

مِن آدَابِ المائِدَةِ

۶۹۶.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :مَنْ أكَلَ وَ ذُو عَيْنَيْنِ يَنْظُرُ إلَيْهِ وَ لَمْ يُواسِهِ، ابْتُلِي بِدَاءٍ لاَ دَوَاءَ لَهُ . ^۵

۱۱۳

اندازه خوردن

۶۹۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :وقتى غذا بخور كه اشتها دارى و از خوردن دست بشوى در حالى كه هنوز اشتها دارى .

۶۹۳.امام على عليه السلام :هنوز كه ميل به غذا دارى از خوردن دست بكش ؛ كه اگر چنين كنى آن غذا را گوارا خواهى يافت.

۶۹۴.امام رضا عليه السلام :هر كه بيش از اندازه غذا بخورد، آن غذا گوارايش نمى شود و هر كه به اندازه خورَد، نه كم و نه زياد، آن غذا برايش سودمند مى باشد؛ آب نيز چنين است . پس، راهش اين است كه به اندازه كفايت از غذا بخورى و در حالى كه هنوز اندكى اشتها دارى دست از خوردن بكشى، كه اين كار معده و بدنت را سالمتر، ذهنت را بارورتر و جسمت را چابكتر مى سازد.

۶۹۵.امام رضا عليه السلام :هر كه مى خواهد تندرست و داراى بدنى لاغر و چابك باشد، از شام شبش كم كند.

۱۱۴

از آداب سفره

۶۹۶.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :هر كه در حال خوردن غذا باشد و جاندارى او را بنگرد و وى او را شريك غذاى خود نكند به دردى بى درمان گرفتار مى آيد.

۶۸۷.الإمامُ الهاديُّ عليه السلام :السَّهَرُ ألذُّ لِلمَنَامِ ، و الجُوعُ يَزِيدُ فِي طِيبِ الطَّعَامِ . ^۱

(انظر) الفضيلة : باب ۳۱۶۸ . الدواء : باب ۱۲۹۱.

۱۱۲

مِيراثُ الجُوعِ

۶۸۸.بحار الأنوار :في حديثِ المعراج : قال [رسولُ اللّه صلى الله عليه و آله ]: يا رَبِّ، مَا مِيراثُ الجُوعِ ؟ قال : الحِكْمَةُ ، وَ حِفْظُ القَلْبِ ، و التَّقَرُّبُ إلَيّ ، و الحُزْنُ الدّائمُ ، وَ خِفَّةُ المَؤونَةِ بَيْنَ النَّاسِ ، وَ قَوْلُ الحَقِّ ، وَ لا يُبالِي عَاشَ بِيُسْرٍ أوْ بِعُسْرٍ . ^۲

۶۸۹.ارشاد القلوب :في حديثِ المعراج : يا أحْمَدُ ، إنَّ العَبْدَ إذا أجاعَ بَطْنَهُ وَ حَفِظَ لِسَانَهُ عَلَّمْتُهُ الحِكْمَةَ . وَ إنْ كَانَ كَافِرا تَكُونُ حِكْمَتُهُ حُجَّةً عَلَيْهِ وَ وَبالاً . ^۳

۶۹۰.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :نُورُ الحِكْمَةِ الجُوعُ ، و التَّباعُدُ مِنَ اللّه ِ الشِّبَعُ ... لا تَشْبَعُوا فَيُطْفَأَ نُورُ المَعْرِفَةِ مِنْ قُلُوبِكُمْ . ^۴

۶۹۱.الإمامُ عليٌّ عليه السلام :نِعْمَ العَوْنُ عَلى أسْرِ النَّفْسِ وَ كَسْرِ عَادَتِها التَّجَوُّعُ . ^۵

۶۸۷.امام هادى عليه السلام :شب زنده دارى، خواب را دلنشين تر و گرسنگى، غذا را لذت بخش تر مى كند.

۱۱۲

رهاورد گرسنگى

۶۸۸.بحار الأنوار :در حديث معراج آمده است: [ پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ]عرض كرد: پروردگارا! ثمره گرسنگى چيست؟ فرمود: حكمت، و نگه داشتن دل، و نزديك شدن به من، و اندوه هميشگى، و كم خرج و زحمت بودن براى مردم، و گفتن حق، و باك نداشتن از اين كه به آسودگى زندگى كند يا در سختى.

۶۸۹.إرشاد القلوب :در حديث معراج آمده است كه: اى احمد! بنده اگر شكمش را گرسنه دارد و زبانش را حفظ كند به او حكمت مى آموزم، و چنانچه كافر باشد، حكمتش حجّتى عليه وى و وَبالش خواهد بود.

۶۹۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :نور حكمت در گرسنگى است و دور شدن از خدا در سيرى . سير نباشيد كه نور معرفت در دلهايتان خاموش مى شود.

۶۹۱.امام على عليه السلام :گرسنگى كشيدن، نيكو ياورى است براى به بند كشيدن نفس و درهم شكستن عادتهاى آن .