پرسش :

  پاسخ :

اطمينان نسبت به يك روايت مقامي فروتر از يقين و فراتر از جواز عمل وجحيّت است حصول يقين معمولاً نسبت به روايات متواتر است خبري را متواتر گويند كه سلسلة راويان حديث در هر طبقه و در هر مرحله به حدي برسند كه امكان توطئه و هم دستي بر دروغ در مورد آنها داده نشود.[1] و يا آحاد محفوف به قراين قطعي ساز رخ مي دهد و اطمينان معمولاً در مورد روايات احادي كه با قراين اطمينان آور همراه است طرح مي شود. از سوي ديگر اطمينان ممكن است از جهت سند يا دلالت يا قراين ديگر و يا مجموع آن ها به دست آيد؛ براي مثال، يك روايت با سند صحيح ممكن است اطمينان آور نباشد، هر چند بتوان به لحاظ صحت سند بر طبق آن عمل كرد، ولي روايتي را كه با سند حسن يا حتي ضعيف، از راه هاي ديگر اطمينان آور باشد؛ بنابراين، نتيجة ارزيابي سند يا دلالت به تنهايي، نمي تواند ملاك اطمينان يا عدم اطمينان باشد. ارزيابي سند يك روايت را «علم رجال» و «مصطلح الحديث» بر عهده دارند. در علم رجال از احوال يك يك رجال سند از لحاظ اسلام، عدالت، بلوغ، ايمان، عقل و ديگر موارد لازم بحث مي شود و سند روايت بر اساس نتايج به دست آمده در زمرة احاديث صحيح، موثق، حسن و يا ضعيف بر اساس تعريف شهيد اول (محمد بن مكي) قرار می گیرد. صحيح به روايتي گفته مي شود كه راويان آن امامي و عادل باشند و از امام نقل كنند و خبرموثق به روايتي گفته مي شود كه راويان آن يا بعضي از راويان آن غير امامي، ولي موثق باشند. به غير موثق «قوي» نيز گفته مي شود.