شرح الأحوال من البداية إلى المآل
ملاّ على آرانى (۱۲۴۴ق)
تحقيق: على صدرايى خويى
درآمد
آران ، شهرى است واقع در دوازده كيلومترى شمال خاورى شهرستان كاشان ، در منطقه اى شنزار ، با هوايى معتدل . اين شهر ، از بخش هاى آران ، بيدگل و نوش آباد تشكيل شده و بخش مركزى آن ، آران نام دارد .
در اين شهر ، اماكن معروفى چون بقعه امامزاده هلال بن على و بقعه امامزاده قاسم بن على النقى و بقعه شاهزاده هادى از فرزندان امام زين العابدين عليه السلام و چندين بقعه و اماكن مذهبى ديگر ، واقع شده است .
از اين بخش ، عالمان و دانشمندان گران قدرى در عرصه علم و دانش به ظهور رسيده اند و خدمات شايانى به دين و علم ، انجام داده اند. از جمله اين دانشمندان ، آخوند ملاّ محمّد على آرانى است . او در سال ۱۱۷۷ق ، در آران ديده به جهان گشود و در سال ۱۲۴۴ق ، در همان ديار ، رحل سفر به سراى باقى كشيد و در جنب مسجدى كه خود بنا نموده بود ، در آرامگاه ابدى اش