تعداد بازدید : 1819
40 حديث بـهداشـت

چهل حديث

بـهداشـت


قرآن كريم

اِنَّ اللّه‏َ يُحِبُّ التَّوّابينَ وَ يُحِبُّ الُمُتَطَهّرينَ؛(1)

خداوند توبه كنندگان و پاكيزگان را دوست مى‏ دارد.

1

رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :

إِنَّ اللّه‏َ تَعالى جَميلٌ يُحِبُّ الْجَمالَ، سَخىٌّ يُحِبُّ السَّخاءَ، نَظيفٌ يُحِبُّ النَّظافَةَ؛(2)
خداوند زيباست و زيبايى را دوست دارد، بخشنده است و بخشش را دوست دارد، پاكيزه است و پاكيزگى را دوست دارد.


2

رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
تَنَظَّفوا بِكُلِّ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنَّ اللّه‏َ تَعالى بَنَى الاِْسْلامَ عَلَى النَّظافَةِ وَلَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلاّكُلُّ نَظيفٍ؛(3)
خودتان را با هر وسيله‏اى كه مى‏توانيد پاكيزه كنيد، زيرا كه خداى متعال اسلام را برپايه پاكيزگى بنا كرده است و هرگز به بهشت نمى‏رود، مگر كسى كه پاكيزه باشد.


3

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
عن زيد بن خالدٍ الجُهَنّى: ما كانَ رَسُولُ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله يَخْرُجْ مِنْ شَىْ‏ءٍ لِشَى‏ءٍ مِنَ الصَّلَواتِ حَتّى يَسْتاكَ ؛(4)
زيد بن خالد جُهَنى: پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله از هيچ نمازى به نماز ديگر مشغول نمى‏شدند، مگر اين‏كه در اين فاصله مسواك مى‏زدند.




4

امام على عليه‏السلام :
اَلنَّظيفُ مِنَ الثِّيابِ يُذْهِبُ الْهَمَّ وَالْحُزْنَ وَهُوَ طَهورٌ لِلصَّلاةِ؛(5)
لباس پاكيزه غم و اندوه را برطرف مى‏كند و باعث پاكيزگى نماز است.




5

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
طَهِّروا هذِه الاَْجْسادَ طَهَّرَكُمُ اللّه‏ُ، فَاِنَّهُ لَيْسَ عَبْدٌ يَبيتُ طاهِرا اِلاّ باتَ مَعَهُ مَلَكٌ فى شِعارِهِ وَ لا يَتَقَلَّبُ ساعَةً مِنَ اللَّيْلِ اِلاّ قالَ: اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِعَبْدِكَ فَاِنَّهُ باتَ طاهِرا؛(6)
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
اين بدن‏ها را پاكيزه كنيد، خداوند پاكيزه‏تان كند، زيرا هيچ بنده‏اى نيست كه شب با بدنى پاكيزه بخوابد مگر اين‏كه فرشته‏اى در جامه او با وى مى‏خوابد و هيچ لحظه‏اى از شب از اين پهلو به آن پهلو نمى‏شود، مگر اين‏كه آن فرشته مى‏گويد: خدايا بنده‏ات را بيامرز، زيرا كه با بدنى پاكيزه خوابيده است.

 

6

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
تَخَلَّلوا، فَاِنَّهُ يُنَقِّى الْفَمَ وَ مَصْلَحَةٌ لِلِّثَةِ؛(7)
خلال كنيد، چرا كه دهان را تميز مى‏كند و مايه سلامت لثه است.

 

7

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
فِى السِّواكِ اِثْنَتَى عَشَرَةَ خَصْلَةً: مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ، و مَرضاتٌ لِلرَّبِّ وَ يُبَيِّضُ الاَْسْنانَ وَ يَذْهَبُ بِالْحَفَرِ وَ يُقِلُّ الْبَلْغَمَ وَ يُشَهِّى الطَّعامَ وَ يُضاعِفُ الْحَسَناتِ وَ تُصابُ بِهِ السُّنَّةُ وَ تَحْضُرُهُ الْمَلائِكَةُ وَ يَشُدُّ اللِّثَةَ وَ هُوَ يَمُرُّ بِطَريقَةِ الْقُرآنِ وَ رَكْعَتَيْنِ بِسِواكٍ اَحَبُّ اِلَى اللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ مِنْ سَبْعينَ رَكْعَةً بِغَيْرِ سِواكٍ؛(8)
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :  مسواك زدن دوازده فايده دارد: دهان را پاكيزه، خداوند را خشنود، دندان‏ها را سفيد، جرم دندان‏ها را پاك، بلغم را كم، غذا را مطبوع، حسنات را چندين برابر مى‏كند، به سنت عمل مى‏شود، فرشتگان حضور پيدا مى‏كنند، لثه محكم مى‏شود، بر گذرگاه تلاوت قرآن مى‏گذرد و دو ركعت نماز با مسواك، نزد خداوند محبوب‏تر است از هفتاد ركعت نماز بى مسواك.
 

 

8
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
لا يُطَوِّلَنَّ أَحَدُكُمْ شارِبَهُ وَلا شَعْرَ إِبْطَيْهِ وَلا عانَـتَهُ فَإِنَّ الشَّيْطانَ يَتَّخِذُها مَخْبَئا يَسْتَتِرُ بِها؛(9)
كسى از شما موهاى سبيل و موهاى زير بغل و موى زير شكم خود را بلند نكند؛ چرا كه شيطان (ميكروب) اين نقاط را پناهگاه خود قرار داده، و زير موها پنهان مى‏شود.

 

9
امام باقر عليه‏السلام :
شَكَتِ الْكَعْبَةُ اِلَى اللّه‏ِ ما تَلْقى مِنْ اَنْفاسِ الْمُشْرِكينَ، فَاَوحَى اللّه‏ُ اِلَيْها: اَنْ قَرّى يا كَعْبَةُ، فَاِنّى اُبْدِلُكَ بِهِمْ قَوْما يَتَخَلَّلونَ بِقُضبانِ الشَّجَرِ. فَلَمّا بَعَثَ اللّه‏ُ مُحَمَّدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله اَوحى اِلَيْهِ مَعَ جَبْرَئيلَ بِالسِّواكِ وَالْخِلالِ؛(10)
امام باقر عليه‏السلام :  كعبه از زجرى كه از بوى بد نفس‏هاى مشركين مى‏كشيد، به درگاه خداوند شكايت نمود، خداوند به آن وحى كرد، تو را مژده باد كه بجاى اينان كسانى را جايگزين مى‏كنم كه با شاخه‏هاى درخت خلال مى‏كنند. هنگامى كه خداوند حضرت محمد صلى‏الله‏عليه‏و‏آله را مبعوث فرمود، توسط جبرئيل سفارش مسواك و خلال كردن را به او وحى كرد.

 

10

رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
غَسْلُ اِلاْناءِ وَ طَهارَةُ الْفِناءِ يورِثانِ الْغِنى؛(11)
شستن ظرف‏ها و پاكيزگى حياط خانه مايه غناست.

 

  
11

امام باقر عليه‏السلام :
اِنَّما قُصَّ الاَْظْفارُ، لاَِنَّها مَقيلُ الشَّيْطانِ وَ مِنْهُ يَكونُ النِّسْيانُ؛(12)
كوتاه كردن ناخن، از آن رو لازم است كه پناهگاه شيطان است و فراموشى مى‏آورد.

 

12

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
اِنَّ مِنْ حَقِ الضَّيْفِ اَنْ يُكْرَم وَ اَنْ يُعِدَّ لَهُ الْخِلال؛(13)
از حقوق ميهمان است كه ميزبان او را احترام كند و برايش خلال دندان فراهم نمايد.

 

 13
امام على عليه‏السلام :
نِعْمَ الْبَيْتُ الْحَمّامُ تَذْكُرُ فيهِ النّارَ وَ يَذْهَبُ بِالدَّرَنِ؛(14)
چه خوب جايگاهى است حمّام، يادآور دوزخ است و چرك را از ميان مى‏برد.

 

 

14
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
جابِرُ بْنُ عَبْدِاللّه‏ِ: اَتانا رَسُولُ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فَرأى رَجُلاً شَعِثا قَدْ تَفَرَّقَ شَعْرُهُ، فَقال: اَما كان يَجِدُ هذا ما يُسَكِّنُ بِهِ شَعْرَهُ؟! وَ رأى رَجُلاً آخَرَ (و) عَلَيْهِ ثيابٌ وَسِخَةٌ فَقال: اَما كانَ هذا يَجِدُ ماءً يَغْسِلُ بِهِ ثَوْبَهُ؟!(15)
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :  جابر بن عبداللّه‏: رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله نزد ما آمد و\ چشمش به مردى افتاد كه موهايش ژوليده و در هم بود. فرمودند: آيا اين مرد چيزى پيدا نكرد كه با آن موهاى خود را مرتب كند؟ و مرد ديگرى را ديدند كه لباس‏هاى چركين به تن داشت، فرمودند: آيا اين مرد آبى پيدا نكرده كه لباسش را بشويد؟

 

15
امام رضا عليه‏السلام :
و مَنِ اغْتَسَلَ مِنَ الْماءِ الَّذى قَدِ اغْتُسِلَ فيهِ فَاَصابَهُ الْجُذامُ فَلا يَلومَنَّ اِلاّ نَفْسَهُ ؛(16)
هر كس با آبى غسل كند كه پيش‏تر در آن غسل شده است و به جذام مبتلا شود، كسى را جز خود سرزنش نكند.

 

16
 امام صادق عليه‏السلام :
اَلْحِنّاءُ يَذْهَبُ بالسَّهَكِ وَ يَزيدُ فى ماءِ الْوَجْهِ وَ يُطَيِّبُ الْنَّكْهَةَ وَ يُحَسِّنُ الْوَلَدَ؛(17)
حنا، بوى بد عرق را از بين مى‏برد، چهره را شاداب، دهان را خوشبو و فرزند را زيبا مى‏كند.

 

 

17
امام صادق عليه‏السلام :
اِنَّ اللّه‏َ يُحِبُّ الْجَمالَ وَ التَّجْميلَ وَ يَكْرَهُ البُؤْسَ وَ التَّباؤسَ فَاِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ اِذا اَنْعَمَ عَلى عَبْدٍ نِعْمَةً اَحَبَّ اَنْ يَرى عَلَيْهِ اَثـَرَها. قيلَ: وَ كَيْفَ ذلِكَ؟ قالَ: يُنَظِّفُ ثَوبَهُ وَ يُطَيِّبُ ريحَهُ وَ يُجَصِّصُ دارَهُ وَ يَكْنِسُ أفْنيَتَهُ حَتّى اِنَّ السِّراجَ قَبْلَ مَغيبِ الشَّمْسِ يَنْفِى الْفَقْرَ وَ يَزيدُ فِى الرِّزْقِ؛(18)

امام صادق عليه‏السلام : خداوند زيبايى و خودآرايى را دوست دارد و از فقر و تظاهر به فقر بيزار است. هرگاه خداوند به بنده‏اى نعمتى بدهد، دوست دارد اثر آن را در او ببيند. عرض شد: چگونه؟ فرمودند: لباس تميز بپوشد، خود را خوشبو كند، خانه‏اش را گچكارى كند، جلوى در حياط خود را جاروكند، حتى روشن كردن چراغ قبل از غروب خورشيد فقر را مى‏برد و روزى را زياد مى‏كند.

 

 

18
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
نِعْمَ السِّواكُ الزَّيْتونُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ، يُطَيِّبُ الْفَمَ وَ يَذْهَبُ بِالْحَفَرِ، وَ هُوَ سِواكى وَ سِواكُ الاَْنْبياءِ قَبْلى؛(19)
چه خوب مسواكى است زيتون! از درختى پر خير و بركت كه دهان را خوشبو مى‏كند و جِرم دندان را از ميان مى‏برد. اين مسواك من و پيامبران پيش از من است.

 

19
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
مَنِ اتَّخَذَ شَعْرا فَلْيُحْسِنْ وَلايَتَهُ، اَو لِيَجُزَّهُ؛(20)
هر كس مو مى‏گذارد، آن را خوب نگه دارد وگرنه كوتاهش كند.

 

20
امام رضا عليه‏السلام :
عَلَيْكَ بِالاِثْمِدِ فَاِنَّهُ يَجْلُو الْبَصَرَ وَ يُنْبِتُ الاَْشْفارَ وَ يُطَيِّبُ النَّكْهَةَ وَ يَزيدُ فِى الباه؛(21)  
سرمه سياه بِكشيد، چرا كه ديده را جلا مى‏دهد، مژه‏ها را مى‏روياند، دهان را خوشبو مى‏كند و بر توان جنسى مى‏افزايد.

 

21
 امام على عليه‏السلام : 
نَظِّفوا بُيوتَكُمْ مِنْ حَوْكِ العَنْكَبوتِ، فَاِنَّ تَرْكَهُ فِى الْبَيْتِ يورِثُ الْفَقْرَ؛(22)
خانه‏هاى خود را از تار عنكبوت پاك كنيد، زيرا باقى گذاشتن آن در خانه، فقر مى‏آورد.

 

 

22
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
لا تُبَيَّتُوا الْقُمامَةَ فى بُيوتِكُمْ وَ اَخْرِجوها نَهارا، فَاِنَّها مَقْعَدُ الشَّيْطانِ؛(23) 
زباله را شب در خانه‏هاى خود نگه نداريد و آن را در روز به بيرون از خانه منتقل كنيد، زيرا زباله نشيمنگاه شيطان است.

 

 
23
امام صادق عليه‏السلام : اِنَّ لِكُلِّ ثَمَرَةٍ سَمّا فَاِذا اَتَيْتُمْ بِها فَمَسّوها بِالْماءِ أوْ اَغْمِسوها فِى الماءِ؛(24) 
هر ميوه‏اى سمّى دارد، هرگاه ميوه به‏دستتان رسيد، آن را با آب بشوييد و يا در آب فرو بريد.

 

 

24
امام صادق عليه‏السلام :
اَبْصَرَ رسول اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله رَجُلاً شَعْثا شَعْرُ رَأسِهِ وَ سَخَةً ثيابُهُ، سَيِّئَةً حالُهُ فَقال رسول اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : مِن الدّينِ الْمُتْعَةُ وَ اِظْهارُ النِّعْمَةِ؛(25)
پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله مردى را ديدند كه موهاى ژوليده و جامه‏اى چركين و سر و وضع نامرتّبى داشت، فرمودند: بهره بردن از نعمت‏هاى خدا و آشكار ساختن نعمت جزء دين است.

 

25

امام باقر عليه‏السلام :
 كَنْسُ الْبُيوتِ يَنْفِى الْفَقْرَ؛(26)
جارو كردن اتاق‏ها فقر را از بين مى‏برد.

 

 26
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
يَسْاَلُ اَحَدُكُمْ عَنْ خَبَرِ السَّماءِ وَ هُوَ يَدَعُ اَظْفارَهُ كَأَظْفارِ الطَّيْرِ، يَجْتَمِعُ فيهَا الْجَنابَةُ وَ الخَبَثُ وَ التَّفَثُ ؛(27)
بعضى از شما از خبرِ آسمان مى‏پرسند، در حالى كه ناخن‏هاى خود را به مانند چنگال پرندگان، وا مى‏گذارند كه در آنها جنابت، آلودگى و چرك، جاى مى‏گيرد.

 

27
امام صادق عليه‏السلام :
غَسْلُ الاِْناءِ وَ كَسْحُ الْفِناءِ، مَجْلَبَةٌ لِلرِّزْقِ؛(28)
شستن ظرف و جارو زدن جلو در منزل، باعث جلب روزى مى‏شود.

 

28
امام رضا عليه‏السلام :
مِنْ اَخْلاقِ الاَْنبياءِ التَّنَظُّفُ؛(29) پاكيزگى از اخلاق پيامبران است.

 

29
امام على عليه‏السلام :
تَنَظَّفوا بِالْماءِ مِنَ النَّتْنِ الرِّيحِ الَّذى يُتَأَذّى بِهِ وَ تَعَهَّدوا اَنْفُسَكُمْ، فَاِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ يُبْغِضُ مِنْ عِبادِهِ القاذورَةَ الَّذى يَتَاَنَّفُ بِهِ مَنْ جَلَسَ اِلَيْهِ؛(30)
خودتان را با آب، از بوى بدى كه ديگران را آزار مى‏دهد، پاك كنيد و اين كار را پيوسته انجام دهيد؛چرا كه خداوند، از بنده آلوده‏اى كه هر كس با او بنشيند، بينى‏اش را از [بوى بد] وى مى‏گيرد، نفرت دارد.

 

 

30
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
لا تُؤووا التُّرابَ خَلْفَ الْبابِ، فَاِنَّهُ مأوَى الشَّيْطانِ؛(31)
زباله را پشت در (حياط) جمع نكنيد، زيرا كه لانه شيطان مى‏شود.
 

 

31

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
مالى اَراكُمْ تَدْخُلونَ عَلَىَّ قُلْحَا مُرغا؟ مالَكُمْ لاتَسْتاكونَ؟(32)
شما را چه شده است وقتى بر من وارد مى‏شويد، مى‏بينمتان كه دندان‏هايتان جرم گرفته و زرد و موهايتان ژوليده است. چرا مسواك نمى‏زنيد.

 

32

امام صادق عليه‏السلام :
خُذْ مِنْ شارِبـِكَ وَ اَظْفارِكَ فى كُلِّ جُمُعَةٍ فَاِنْ لَمْ يَكُنْ فيها شَىْ‏ءٌ فَحُكَّها لا يُصيبُكَ جُنونٌ وَ لا جُذامٌ وَ لا بَرَصٌ؛(33)
در هر جمعه، اندكى از سبيل و ناخن‏هاى خود را بگير، و اگر هم چيزى وجود نداشته باشد، آن را (كمى) بساى، [كه در اين صورت] ديوانگى، جذام و پيسى به تو نمى‏رسد.

 

33

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
اَنَّ الثَّوبَ يُسَبِّحُ، فَاِذا اَتَّسَخَ انْقَطَعَ تَسْبيحُهُ؛(34)
لباس، [خدا را] تسبيح مى‏گويد و هرگاه كثيف شود از تسبيح باز مى‏ماند.

 

34

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
اَلْوُضوءُ قَبْلَ الطَّعامِ يَنْفِى الْفَقْرَ، وَ بَعْدَهُ يَنْفِى الهَمَّ وَ يُصَحِّحُ البَصَرَ؛(35)
شستن دست قبل از غذا، فقر را و پس از غذا، غمو اندوه را برطرف مى‏كند و به چشم سلامتىمى‏بخشد.

 

35
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
لِيُبالِغْ اَحَدُكُمْ فِى الْمَضْمَضَةِ وَ ا لاِْستِنْشاقِ، فَاِنَّهُ غُفرانٌ لَكُمْ وَ مَنْفَرَةٌ لِلشَّيْطانِ؛(36)
سزاوار است هر يك از شما در دهان و بينى زياد آب بچرخاند، چرا كه اين كار، مايه آمرزش شما و گريزِ شيطان است.

 

36
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
بَيْتُ الشَّياطينِ مِنْ بُيوتِكُمْ بَيْتُ الْعَنْكَبوتِ؛(37)
خانه‏هاى عنكبوتى كه در اتاق‏هاى شماست، لانه شياطين است.

 

37
امام على عليه‏السلام :
لا يَدْلُكَنَّ رِجْلَيْهِ بِالْخَزَفِ، فَاِنَّهُ يورِثُ الْجُذامَ؛(38)
مبادا كسى (در حمام) پاى خود را سفال (سنگ پا) بكشد، زيرا اين كار جذام مى‏آورد.

 

38
امام صادق عليه‏السلام :
غَسْلُ الرَّأسِ بِالْخَطْمىِّ اَمانٌ مِنَ الصُّداعِ وَ بَراءَةٌ مِنَ الْفَقْرِ وَ طَهورٌ لِلرَّأسِ مِنَ الحَزاز؛(39)
شستن سر با خطمى، مايه ايمنى از سر درد، بركنار ماندن از فقر و پاكيزگى سر از شوره است.

 

39
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
مَرَّ اَخى عيسى عليه‏السلام بِمَدينَةٍ فَاِذا وُجُوهُهُمْ صُفْرٌ وَ عُيونُهُمْ زُرْقٌ فَشَكَوا اِلَيْهِ ما بِهِم مِنَ الْعِلَلِ. فَقالَ: دَواؤُكُمْ مَعَكُمْ، اَنْتُمْ اِذا اَكَلْتُمُ اللَّحْمَ طَبَختُموهُ غَيْرَ مَغْسولٍ، وَ لَيْسَ يَخْرُجُ شَىْ‏ءٌ مِنَ الدُّنْيا اِلاّ بِجَنابَةٍ. فَغَسَلُوا بَعْدَ ذلِكَ لُحومَهُم فَذَهَبَتْ اَمْراضُهُم ؛(40)
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : برادرم عيسى، از شهرى عبور كرد و ديد كه مردمش رنگ چهره‏هايشان زرد و چشم‏هايشان كبود است. آنان از بيمارى‏هايى كه داشتند، نزد وى اظهار ناراحتى كردند. عيسى عليه‏السلام  گفت: درمانتان همراهتان است. شما هنگامى كه گوشت مى‏خوريد، آن را ناشسته مى‏پزيد، در حالى كه هيچ چيزى بدون نوعى جنابت از دنيا نمى‏رود. از آن پس، گوشت‏هاى مصرفى خود را شستند و در نتيجه بيمارى‏هايشان از ميان رفت.

 

40
پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :
وَالسِّواكُ فِى الْفَمِ يُثَبِّتُ الاَْضْراسَ؛(41)
مسواك، دندان‏ها را در دهان محكم مى‏كند.

 


 

1.سوره بقره، آيه 222.

2.نهج الفصاحه، ح 690 .

3.نهج الفصاحه، ح 1182.

4.المعجم الكبير، ج 5، ص 254، ح 5261.

5.كافى، ج 6 ، ص 444، ح 14.

6.كنز العمال، ح 26003.

7.كافى، ج 6، ص 376، ح 5.

8.خصال، ص 480، ح 52.

9.وسائل الشيعه، ج 1، ص 422، ح 6 .

10.محاسن، ج 2، ص 558، ح 924 .

11.نهج الفصاحه، ح 2031.

12.كافى، ج 6، ص 490، ح 6 .

13.كافى، ج 6، ص 285، ح 3 .

14.من لايحضره الفقيه، ج 1، ص 115، ح 237.

15.سنن ابى داود، ح 4062 .

16.كافى، ج 6، ص 503، ح 38 .

17.كافى، ج 6، ص 484، ح 5.

18.امالى طوسى، ص 275، ح 526 .

19.مكارم الاخلاق، ص 49 .

20.كافى، ج 6، ص 485، ح 2.

21.مكارم الاخلاق، ص 46 .

22.وسائل الشيعه، ج 3، ص 575، ح 2 .

23.من لا يحضره الفقيه، ج 4، ص 5، ح 4968 .

24.كافى، ج 6، ص 350، ح 4.

25.كافى، ج 6، ص 439، ح 5 .

26.وسايل الشيعه، ج 3 ، ص 571، ح 2.

27.كنز العمال، ح 17260.

28.خصال، ص 54، ح 73 .

29.كافى، ج 5، ص 567، ح 50.

30.خصال، ص 620، ح 10.

31.محاسن، ج 2، ص 624، ح 9 .

32.محاسن، ج 2، ص 561، ح 943 .

33.كافى، ج 6، ص 490، ح 3.

34.كنزالعمال، ح 26009.

35.مكارم الاخلاق، ص 139.

36.ثواب الاعمال، ص 19.

37.كافى، ج 6، ص 532، ح 11.

38.كافى، ج 6، ص 500، ح 19.

39.ثواب الاعمال، ص 19.

40.قصص الانبياء، ص 274، ح 357.

41.كنزالعمال، ح 17208.

موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث شهر حدیث دانشکده علوم حدیث قم کنگره بين المللی بزرگداشت ثقة الاسلام کلینی دانشکده علوم حدیث تهران دانشکده مجازی علوم حدیث پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه های ایران انتشارات دارالحدیث