(۲)
اجازۀ حدیث: تاریخ، تطور و نقش آن در نشر حدیث و پالایش آن

محمدرضا شهبازی

کارشناسی علوم حدیث
دانشکدۀ علوم حدیث
استاد راهنما: دکتر محمدعلی مهدوی راد
استاد مشاور: دکتر محمدکاظم رحمان ستایش
سال ۱۳۸۶
۳۳۷ صفحه

نگارندۀ این نوشته درصدد پاسخ به چند پرسش است: اجازه از کِی و بر اساس چه ضرورت و انگیزه‌ای آغاز شده و وضعیت موجود آن به چه شکلی است؟ نقش اجازه در استوارسازی نقل و میزان اعتبار آن در بین طرق تحمل حدیث چگونه است؟ شیوه‌های اجازه‌دهی و اجازه‌گیری به چه سبکی بوده است؟ در پرداختن به اجازات چه فوایدی مترتب است؟ وی این مهم را در شش فصل سامان داده است. فصل اول اختصاص به جایگاه، مفاهیم و ادبیات پژوهش دارد. در این فصل ارزش و جایگاه نقل حدیث، جایگاه راوی حدیث، اهمیت کتابت حدیث، اهمیت حفظ آن، شرایط تحمل و ادای حدیث و فواید الفاظ تحمل و ادای حدیث توضیح داده شده است.در فصل دوم به معنای لغوی و اصطلاحی واژۀ اجازه پرداخته است و کاربرد اجازه در علوم دیگر را نیز شرح داده است. فصل سوم در باب جایگاه و اهمیت و اعتبار اجازۀ حدیثی است و موافقان و مخالفان و دلایل هر یک را در این باره توضیح داده است.در فصل چهارم انواع اجازات و شکل‌های مختلف آن و سیر تاریخی تقسیم‌بندی صورت‌های اجازه را بررسی و کتب اجازات و کتب مرتبط با آن را معرفی نموده است.تاریخچۀ اجازه در دوره‌های مختلف و همچنین شناخت مشایخ اجازه و نقش آنان در انتقال حدیث، طرح نظریۀ آنان و بررسی اقوال و دلایل آنها و همچنین فواید اجازه، اتصال اسانید احادیث به معصومین(ع) و لزوم آن در هر عصر و زمان، فهرست آثار و تألیفات علما، تراجم و شرح حال علما، انتساب کتاب به مؤلف، رواج کتاب‌ها و یک سری اطلاعات تاریخی در این زمینه، مطالب سه فصل آخر را تشکیل می‌دهد.