بررسي حديث تأبير النخل (ادعاي خطاي علمي پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) در لقاح و زوجيت گياهان)
دكتر محمد علي رضايي اصفهاني 1
چکيده
حديث گرده افشاني درختان خرما (تأبير النخل) در برخي منابع حديثي نقل شده و به پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) نسبت داد كه از گرده افشاني درخت خرماي نر بر خرماي ماده منع كرد و موجب زيان مردم شد. اين حديث از سوي دكتر عبدالكريم سروش به عنوان خطاي علمي پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) مطرح شده است. در اين نوشتار، حديث تأبير النخل مورد نقد سندي و محتوايي قرار گرفته است و روشن شده كه اين حديث از قرن سوم در منابع حديثي اهل سنت پيدا شده است. از اين رو، برخي آن را جعل حاكمان زمان براي توجيه جدايي دين و دنيا دانستهاند، و از نظر محتوايي نيز مخالف قرآن بوده است و با شأن پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) ناسازگار است؛ همان طور كه با پيش آگاهيهاي ايشان ـ كه از طريق قرآن در مسأله زوجيت و لقاح گياهان و آگاهي طبيعي ايشان كه از محيط مدينه به دست آورده بود ـ معارض است. بنابراين، اين حديث نمي تواند خطاي علمي پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) را به اثبات برساند. کليد واژهها: پيامبر اسلام، تأبير النخل، لقاح گياهان، نقد سند، نقد متن.
درآمد
با توجه به اين كه قرآن كريم مسأله زوجيت عام موجودات 2 و زوجيت گياهان را به صورت خاص 3 و مسأله لقاح گياهان 4 را مطرح كرده است و با توجه به عملكرد عربهاي صدر اسلام دربارة گردهافشاني ساليانه از درخت خرماي نر بر نخلهاي ماده، به صورت طبيعي، پيامبر اسلام از اين مطلب اطلاع داشته